१
ट्रेन्डिङ
कंचनपुर
बैतडी कुनै समय सामाजिक न्याय र अन्याय छुट्याउने ऐतिहासिक थलोका रूपमा परिचित बैतडीको कुल्लेककोट दरबार संरक्षणको अभावमा ओझेलमा परेको छ। संरक्षण नहुँदा यहाँ रहेका बहुमूल्य ऐतिहासिक शिलालेख र पुरातात्विक मूर्तिहरू डाँडामा अलपत्र अवस्थामा छन् भने दरबार संरचना भत्किँदै ढुङ्गा छरपस्ट भएका छन्। नजिकै रहेको ऐतिहासिक कुवा समेत पुरिन थालेको छ।
दशरथचन्द नगरपालिका–४, देवलहाट नजिकैको अग्लो डाँडामा अवस्थित कुल्लेककोट दरबार बाह्रौँ शताब्दीअघि निर्माण भएको अभिलेखीय प्रमाणहरू फेला परेका छन्। तर समयमै संरक्षण नहुँदा दरबार क्षेत्रका ऐतिहासिक महत्व बोकेका संरचना र वस्तुहरू जोखिममा पर्दै गएका छन्।
कुल्लेककोटबाट दक्षिणतर्फ ग्वाल्लेक धुरा नामक अग्लो डाँडामा रहेको ‘धज्या ढुङ्गा’ पनि ऐतिहासिक दृष्टिले अत्यन्त महत्वपूर्ण मानिन्छ। स्थानीयवासीका अनुसार तत्कालीन समयमा गाउँमा आक्रमण हुन लाग्दा यही धज्या ढुङ्गाबाट कुल्लेककोट दरबारमा स्थानीय भाषामा ‘धदिउन्या’ अर्थात् चर्को स्वर निकालेर सूचना दिने चलन थियो।
स्थानीय हरिदत्त जोशीका अनुसार ग्वाल्लेक क्षेत्रमा अहिले पनि धज्या ढुङ्गालाई अन्यायका बेला बोल्ने ढुङ्गाका रूपमा पूजा गर्ने परम्परा जीवितै छ। उहाँले ग्वाल्लेकको धज्या ढुङ्गा र कुल्लेककोट दरबारबीच ऐतिहासिक सम्बन्ध पुष्टि गर्ने थुप्रै तथ्य र प्रमाण रहेकाले शिलालेख र पुरातात्विक मूर्तिहरूको संरक्षण अत्यावश्यक रहेको बताउनुभयो।
उता, स्थानीय धार्मिक तथा समाजसेवी युवा उद्धव मार्कण्डले कुल्लेककोटमा रहेका ऐतिहासिक मूर्तिहरू चोरी हुन सक्ने गम्भीर खतरा रहेको औँल्याउनुभयो। “अहिले स्थानीयले सकेसम्म रेखदेख गरिरहेका छन्, तर यस्ता ऐतिहासिक सम्पदाको संरक्षण राज्यले नै गर्नुपर्छ,” उहाँले भन्नुभयो।
स्थानीयवासीहरूले कुल्लेककोट दरबार, ग्वाल्लेकको धज्या ढुङ्गा र आसपासका ऐतिहासिक संरचनाको वैज्ञानिक संरक्षण गरी भावी पुस्ताका लागि जोगाउन सम्बन्धित निकायको ध्यानाकर्षण गराएका छन्।
